Contoh Soal Bahasa Jawa Kelas 3 SMK: Uji Kompetensi

Prakata

Bahasa Jawa minangka salah sawijining basa daerah ingkang sugih budaya lan nilai-nilai luhur. Kangge njaga lan nglestarekake basa Jawa, pendhidhikan basa Jawa wigati sanget dipunadani ing sekolah-sekolah, kalebet ing SMK. Ing kelas 3 SMK, siswa dipunajab sampun nguwaosi kompetensi basa Jawa ingkang mumpuni, kalebet pamahaman babagan teks, unggah-ungguh basa, lan kaidah-kaidah gramatikal.

Artikel menika ngemot tuladha soal-soal basa Jawa kelas 3 SMK ingkang saged dados referensi kangge siswa lan guru. Soal-soal menika dipun rancang kangge nguji kompetensi siswa ingkang gegayutan kaliyan materi-materi ingkang sampun dipun sinaoni ing kelas. Kajawi menika, artikel menika ugi nyedhiyakake pembahasan soal kangge nambah pamahaman siswa.

Outline Artikel

1. Pambuka
   • Pentingipun Basa Jawa ing SMK
   • Tujuan Soal-Soal Latihan
2. Tuladha Soal Pilihan Ganda
   • Babagan Teks (Geguritan, Cerpen, Novel)
   • Babagan Unggah-Ungguh Basa
   • Babagan Kaidah Gramatikal
   • Babagan Aksara Jawa
   • Babagan Paribasan lan Bebasan
3. Tuladha Soal Esai
   • Nulis Teks Deskriptif
   • Nulis Teks Naratif
   • Nulis Teks Argumentatif
   • Nulis Teks Eksposisi
4. Pembahasan Soal
   • Pembahasan Soal Pilihan Ganda
   • Pembahasan Soal Esai
5. Panutup
   • Ringkesan Materi
   • Pesen Kangge Siswa

Isi Artikel

1. Pambuka

Basa Jawa minangka identitas lan kekayaan budaya ingkang kedah dipunlestarekake. Ing SMK, pendhidhikan basa Jawa boten namung ngajari siswa babagan basa, nanging ugi babagan nilai-nilai budaya lan tradhisi Jawa. Kanthi nguwaosi basa Jawa, siswa dipunajab saged luwih ngormati lan tresna dhateng budayaipun piyambak.

Soal-soal latihan menika dipun rancang kangge ngukur tingkat pamahaman siswa babagan materi-materi basa Jawa ingkang sampun dipun sinaoni. Soal-soal menika ugi saged dados sarana kangge nambah kawruh lan katrampilan siswa ing babagan basa Jawa.

2. Tuladha Soal Pilihan Ganda

A. Babagan Teks (Geguritan, Cerpen, Novel)

1. Geguritan ingkang nggambaraken rasa tresna dhateng tanah air dipunwastani…
   a. Geguritan patriotik
   b. Geguritan religi
   c. Geguritan katresnan
   d. Geguritan alam

2. Unsur intrinsik cerpen ingkang nyritakaken urutan kedadean dipunwastani…
   a. Tema
   b. Alur
   c. Latar
   d. Tokoh

3. Novel ingkang nyritakaken babagan sejarah dipunwastani…
   a. Novel sejarah
   b. Novel roman
   c. Novel detektif
   d. Novel horor

B. Babagan Unggah-Ungguh Basa

1. Ukara ingkang trep kangge matur dhateng tiyang ingkang langkung sepuh nalika badhe nedha inggih menika…
   a. "Mangga, dhahar!"
   b. "Ayo, mangan!"
   c. "Kula badhe nedha rumiyin."
   d. "Aku arep mangan dhisik."

2. Tembung "tindak" kalebet ing unggah-ungguh basa…
   a. Ngoko lugu
   b. Ngoko alus
   c. Krama lugu
   d. Krama alus

3. Ukara ingkang trep kangge matur dhateng guru nalika badhe nyuwun pamit inggih menika…
   a. "Pak, kula badhe wangsul."
   b. "Pak, aku arep mulih."
   c. "Pak, kula nyuwun pamit."
   d. "Pak, aku njaluk pamit."

C. Babagan Kaidah Gramatikal

1. Tembung "nyambut gawe" menawi dipunowahi dados basa krama alus inggih menika…
   a. Nambut damel
   b. Nyambut karya
   c. Ngasta karya
   d. Ngasta damel

2. Ukara ingkang ngagem basa krama alus ingkang leres inggih menika…
   a. "Panjenengan arep menyang ngendi?"
   b. "Panjenengan badhe tindak pundi?"
   c. "Sampeyan arep lunga ngendi?"
   d. "Kowe arep lunga ngendi?"

3. Tembung "sega" menawi dipunowahi dados basa krama inggil inggih menika…
   a. Nasi
   b. Sekul
   c. Ulam
   d. Dhaharan

D. Babagan Aksara Jawa

1. Aksara Jawa "ꦲ" dipunwaos…
   a. Ha
   b. Na
   c. Ca
   d. Ra

2. Aksara Jawa "ꦏ" dipunwaos…
   a. Ka
   b. Ta
   c. Sa
   d. Wa

3. Tulisan aksara Jawa "ꦱꦼꦏꦺꦴꦭꦃ" dipunwaos…
   a. Sekolah
   b. Sekolahan
   c. Sekala
   d. Sakala

E. Babagan Paribasan lan Bebasan

1. "Adigang, adigung, adiguna" tegesipun…
   a. Wong kang ngendelake kekuwatane, kaluhurane, lan kapinterane.
   b. Wong kang seneng tetulung marang sapadha-padha.
   c. Wong kang sabar lan narima ing pandum.
   d. Wong kang sregep nyambut gawe.

2. "Becik ketitik, ala ketara" tegesipun…
   a. Kabeh tumindak becik lan ala bakal katon ing tembe buri.
   b. Wong kang becik bakal diparingi ganjaran, dene wong kang ala bakal diparingi paukuman.
   c. Wong kang sabar bakal pikantuk kasil ingkang sae.
   d. Wong kang ngati-ati bakal slamet.

3. "Jer basuki mawa bea" tegesipun…
   a. Kabeh gegayuhan mbutuhake wragad.
   b. Kabeh wong kudu nyambut gawe kanggo nyukupi kebutuhan urip.
   c. Kabeh tumindak kudu diati-ati.
   d. Kabeh wong kudu sabar lan narima.

3. Tuladha Soal Esai

1. Gawea teks deskriptif babagan obyek wisata ingkang paling dipunremeni!
2. Gawea teks naratif babagan pengalaman ingkang paling nrenyuhake!
3. Gawea teks argumentatif babagan pentingipun pendidikan karakter!
4. Gawea teks eksposisi babagan cara nglestarekake lingkungan!

4. Pembahasan Soal

A. Pembahasan Soal Pilihan Ganda

1. a. Geguritan patriotik
2. b. Alur
3. a. Novel sejarah
4. a. "Mangga, dhahar!"
5. d. Krama alus
6. c. "Pak, kula nyuwun pamit."
7. d. Ngasta damel
8. b. "Panjenengan badhe tindak pundi?"
9. b. Sekul
10. a. Ha
11. a. Ka
12. a. Sekolah
13. a. Wong kang ngendelake kekuwatane, kaluhurane, lan kapinterane.
14. a. Kabeh tumindak becik lan ala bakal katon ing tembe buri.
15. a. Kabeh gegayuhan mbutuhake wragad.

B. Pembahasan Soal Esai

(Pembahasan soal esai boten dipun serat kanthi rinci amargi saben siswa saged gadhah jawaban ingkang benten-benten. Nanging, guru saged ngginakaken rubrik penilaian kangge ngevaluasi jawaban siswa.)

5. Panutup

Kanthi sinau lan nglatih soal-soal basa Jawa, dipunajab siswa saged nguwaosi kompetensi basa Jawa kanthi sae. Kajawi menika, siswa ugi dipunajab saged luwih tresna lan ngormati dhateng budaya Jawa.

Pesen Kangge Siswa

Aja kendhat anggenipun sinau basa Jawa. Basa Jawa minangka basa ingkang endah lan sugih makna. Kanthi nguwaosi basa Jawa, sampeyan saged ngrasakaken kaendahan lan kekayaan budaya Jawa. Mugi-mugi sukses!