Latihan Soal Bahasa Jawa Kelas 3 SD Semester 2

Pambuka

Bahasa Jawa minangka salah sawijining basa daerah ingkang sugih budaya lan nilai-nilai luhur. Kanggo nglestarekake lan ngembangake basa Jawa, mula perlu diwiwiti wiwit alit, salah sijine lumantar pendhidhikan ing sekolah. Ing kelas 3 SD semester 2, para siswa bakal sinau babagan kosakata, unggah-ungguh basa, lan pemahaman teks sederhana. Artikel iki ngemot tuladha soal-soal latihan basa Jawa kelas 3 SD semester 2, ingkang dipérang dadi sawetara bagian kanthi tujuan kanggo nglatih kemampuan para siswa.

I. Kosakata (Tembung)

Kosakata minangka dhasar kanggo nguwasani basa. Ing ngisor iki tuladha soal-soal latihan kosakata:

1. Tembung Padha Tegese (Sinonim)

   Pilihen tembung ingkang padha tegese karo tembung ing ngisor iki:

   a. Gedhe = …

   *   (A) Cilik
   *   (B) Dhuwur
   *   (C) Ageng
   *   (D) Pendhek

   b. Seneng = …

   *   (A) Susah
   *   (B) Bungah
   *   (C) Lunga
   *   (D) Turu

   c. Pinter = …

   *   (A) Bodho
   *   (B) Lemu
   *   (C) Gendheng
   *   (D) Pintar

2. Tembung Kosok Balen (Antonim)

   Pilihen tembung ingkang kosok balene karo tembung ing ngisor iki:

   a. Adhem = …

   *   (A) Panas
   *   (B) Asrep
   *   (C) Adem
   *   (D) Seger

   b. Dhuwur = …

   *   (A) Gedhe
   *   (B) Cilik
   *   (C) Pendhek
   *   (D) Jembar

   c. Resik = …

   *   (A) Reged
   *   (B) Apik
   *   (C) Becik
   *   (D) Penak

3. Njangkepi Ukara (Melengkapi Kalimat)

   Jangkepana ukara ing ngisor iki nganggo tembung ingkang trep:

   a. Saben dina aku … untu supaya resik.

   *   (A) Ngumbah
   *   (B) Nyikat
   *   (C) Ngelapi
   *   (D) Ngguyu

   b. Yen udan, dalan dadi …

   *   (A) Garing
   *   (B) Teles
   *   (C) Padhang
   *   (D) Resik

   c. Bapak lagi … koran ing teras.

   *   (A) Nulis
   *   (B) Maca
   *   (C) Nggambar
   *   (D) Nembang

II. Unggah-Ungguh Basa (Tata Krama Bahasa)

Unggah-ungguh basa Jawa penting kanggo komunikasi ingkang sopan lan trep. Ing ngisor iki tuladha soal latihan unggah-ungguh basa:

1. Ngoko Lugu, Ngoko Alus, Krama Lugu, Krama Alus

   Ganti ukara ing ngisor iki dadi basa krama alus:

   a. "Aku arep lunga menyang pasar."

   *   (A) Kula badhe tindak dhateng peken.
   *   (B) Aku arep tindak menyang pasar.
   *   (C) Kula arep lunga menyang peken.
   *   (D) Aku badhe lunga dhateng peken.

   b. "Bapak lagi mangan sega goreng."

   *   (A) Bapak nembe dhahar sekul goreng.
   *   (B) Bapak lagi nedha sega goreng.
   *   (C) Bapak nembe nedha sekul goreng.
   *   (D) Bapak lagi dhahar sega goreng.

2. Panganggone Tembung (Penggunaan Kata)

   Pilihen tembung ingkang trep kanggo ngisi ukara ing ngisor iki:

   a. "Simbahe … wonten ing kursi."

   *   (A) Lungguh
   *   (B) Linggih
   *   (C) Lunga
   *   (D) Tindak

   b. "Kula nyuwun … bilih kula sampun damel kalepatan."

   *   (A) Nyuwun pangapura
   *   (B) Nyuwun tulung
   *   (C) Matur nuwun
   *   (D) Sugeng rawuh

III. Maca lan Mahami Teks (Membaca dan Memahami Teks)

Kemampuan maca lan mahami teks penting kanggo ngerteni informasi. Ing ngisor iki tuladha soal latihan maca lan mahami teks:

Wacan:

Saben dina Minggu, Andi lan kanca-kancane dolan menyang taman. Ing taman, ana wit-witan kang gedhe lan ijo. Andi seneng lungguh ing sangisore wit karo maca buku. Kanca-kancane Andi ana kang dolanan bal, ana kang mlayu-mlayu, lan ana uga kang ngobrol. Andi lan kanca-kancane seneng banget dolan ing taman.

1. Pitakon (Pertanyaan)

   Wangsulana pitakon ing ngisor iki adhedhasar wacan ing ndhuwur:

   a. Andi lan kanca-kancane dolan menyang ngendi?

   *   (A) Sekolah
   *   (B) Pasar
   *   (C) Taman
   *   (D) Omah

   b. Apa kang ditindakake Andi nalika ing taman?

   *   (A) Dolan bal
   *   (B) Maca buku
   *   (C) Mlayu-mlayu
   *   (D) Ngobrol

   c. Kepiye perasaane Andi lan kanca-kancane nalika dolan ing taman?

   *   (A) Sedhih
   *   (B) Bungah
   *   (C) Kuatir
   *   (D) Bingung

2. Nemtokake Isi Wacan (Menentukan Isi Bacaan)

   Apa isi pokok wacan ing ndhuwur?

   • (A) Andi lan kanca-kancane dolan menyang sekolah.
   • (B) Andi seneng maca buku ing omah.
   • (C) Andi lan kanca-kancane seneng dolan ing taman.
   • (D) Andi lan kanca-kancane padu ing taman.

IV. Nulis Ukara Sederhana (Menulis Kalimat Sederhana)

Kemampuan nulis ukara sederhana penting kanggo ngungkapake gagasan. Ing ngisor iki tuladha soal latihan nulis ukara sederhana:

1. Nggawe Ukara (Membuat Kalimat)

   Gawea ukara saka tembung ing ngisor iki:

   a. Sekolah

   *   Tuladha: Aku saben dina sekolah.

   b. Buku

   *   Tuladha: Aku seneng maca buku.

   c. Mangan

   *   Tuladha: Aku mangan sega goreng.

2. Njangkepi Ukara (Melengkapi Kalimat)

   Jangkepana ukara ing ngisor iki supaya dadi ukara ingkang lengkap:

   a. Ibu masak …

   *   Tuladha: Ibu masak sega goreng ing pawon.

   b. Adhik dolanan …

   *   Tuladha: Adhik dolanan bal ing lapangan.

   c. Bapak … koran.

   *   Tuladha: Bapak maca koran ing teras.

V. Gladhen Soal Campuran (Latihan Soal Campuran)

Ing bagian iki, soal-soal dicampur saka macem-macem materi ing ndhuwur kanggo nguji pemahaman siswa kanthi komprehensif.

1. Pilihen tembung ingkang trep kanggo ngisi ukara ing ngisor iki:

   "Yen arep matur marang wong tuwa, kudu nganggo basa …"

   • (A) Ngoko
   • (B) Krama
   • (C) Ngoko alus
   • (D) Basa Indonesia

2. Gawea ukara saka tembung "resik"!

   • (A) Omahku saben dina diresiki.
   • (B) Resik iku penting kanggo kesehatan.
   • (C) Dalan ing ngarep omahku resik banget.
   • (D) Kabeh jawaban bener.

3. Wacan:

   Budi tuku layangan ing pasar. Layangane werna abang lan gedhe. Budi seneng banget dolanan layangan ing lapangan karo kanca-kancane.

   Pitakon: Apa wernane layangane Budi?

   • (A) Ijo
   • (B) Biru
   • (C) Abang
   • (D) Kuning

Panutup

Kanthi latihan soal-soal ing ndhuwur, diarepake para siswa kelas 3 SD saged luwih nguwasani basa Jawa kanthi becik. Kajaba iku, kanthi nguwasani basa Jawa, para siswa uga saged nglestarekake budaya lan nilai-nilai luhur ingkang terkandung ing basa Jawa. Muga-muga artikel iki migunani kanggo para siswa lan guru ingkang mulang basa Jawa. Sugeng sinau lan sukses!